Na het kookboek Zaitoun, over de Palestijnse keuken, is er opnieuw een kookboek van de hand van Yasmin Khan naar het Nederlands vertaald. Rijpe vijgen is een kookboek over het Middellandse Zeegebied. Yasmin Khan reisde door Griekenland, Turkije en Cyprus opzoek naar recepten. In Rijpe vijgen vind je niet alleen de recepten met invloeden van bijvoorbeeld het Ottomaanse rijk, maar ook de culinaire invloeden van vluchtelingen.

Sabzi

Recent is er heel wat te doen geweest om een ander kookboek van Yasmin Khan. Haar meest recente kookboek Sabzi was zelfs enkele weken niet te koop op Amazon. In de periode november/december waarin er veel kookboeken worden verkocht is dat niet iets wat je wil als schrijver. Wat was er aan de hand? Kate Attlee heeft een deli die Sabzi heet en had het copyright op de naam laten vastleggen. Ze heeft Yasmin Khan en haar uitgeverij Bloomsbury bedreigd met een rechtszaak. Volgens haar mochten ze de naam Sabzi niet gebruiken. De zaak escaleerde snel, vrijwel iedere kookboekauteur schaarde zich achter Yasmin Khan. Sabzi is een heel veel gebruikt woord in onder andere het farsi, urdu, hindi, punjabi en bengali. Hoe kan het dan iemand daar het copyright op claimt en krijgt, vroegen mensen zich af.

Daarnaast vonden veel mensen het bijzonder on collegiaal om meteen zo in de aanval te gaan. Kate Attlee had naast een advocaat ook nog een PR-bureau ingeschakeld. Uiteindelijk is het niet tot een rechtzaak gekomen en Sabzi is overal weer te koop. Ik betwijfel of we snel een Sabzi kookboek van Kate Attlee zullen zien verschijnen. Dit gedoe heeft haar reputatie geen goed gedaan. Er zijn trouwens wel meer kookboeken met een titel die lijkt op een andere kookboekentitel of op de naam van een restaurant. Ik heb niet erg de indruk dat het elkaar in de weg zit. Het riep bij mij vooral een gevoel van verbazing op. Verbazing dat je copyright kunt krijgen op een algemeen woord en dat je dat vervolgens heel specifiek gebruikt tegen een iemand.

Rijpe vijgen

Terug naar Rijpe vijgen, een kookboek opgedragen aan alle migranten. Het boek bevat recepten, maar minstens zo belangrijk zijn de verhalen. Verhalen over plaatsen, verhalen over de mensen. Alles wordt kracht bij gezet door mooie foto’s, van de plaatsen en de mensen, maar ook net zo goed van het eten.

Recepten van rond de Middellandse zee en van migranten

De recepten zijn ingedeeld in ontbijt, brood en granen, mezze, salades, soepen, hoofdgerechten en desserts. Achterin Rijpe vijgen vind je een speciale index voor zuivelvrije-, glutenvrije- en vegan recepten. Sommige recepten zijn traditioneel aan andere heeft Yasmin Khan net even een andere draai gegeven. Rijpe vijgen is geen compleet vegetarisch kookboek, er staan ook recepten met vlees en vis in, vooral bij de hoofdgerechten vind je veel vlees en vis. Toch blijven er nog genoeg vegetarische recepten over. Bij de hoofdgerechten zijn dit onder andere een  vegetarische moussaka en een chana masala. Chana masala in een Middellandse Zeegebied kookboek? Dat klopt, deze chana masala staat op de kaart bij restaurant Nan in Lesbos, het recept komt van een Pakistaanse vluchteling.

Echt rijpe groenten en fruit en melasse

Het is als je uit Rijpe vijgen wil kopen handig als je wat ingrediënten in huis hebt die typisch zijn voor de Middellande zee. Olijfolie, yoghurt, kruiden en specerijen zoals munt en paprika, maar ook granaat- en druivenmelasse, noten en zaden. Bij sommige van de recepten denk ik ook dat het wel fijn is als je echt rijpe tomaten kunt krijgen of rijpe vijgen. In dit kookboek staat ook een cheesecake met zure kersen, waar soms moeilijk aan te komen is. Bij veel van de zoetigheden wordt gebruik gemaakt van griesmeel, wat bij sommige supermarkten verwarrend genoeg wordt verkocht met een plaatje van een pudding op de voorkant.

Dit is niet alleen een mooi kookboek. De persoonlijke verhalen raken ook echt. Er zitten zo veel vluchtelingen vast op eilanden in de Middellandse zee. Het is een realiteit die je tegenkomt in de krant en op nieuwswebsites maar die zelden een rol speelt in kookboeken. In kookboeken wordt toch vaak gekozen voor een ideaalplaatje waarin de realiteit naar de achtergrond verdwijnt. Rijpe vijgen bewijst dat je een mooi kookboek kunt maken zonder je ogen te sluiten voor de moeilijkere zaken van het leven.

Koken uit Rijpe vijgen

Ik heb deze week een aantal gerechten uit Rijpe vijgen klaargemaakt en gegeten, waaronder de vegetarische moussaka met paddenstoelen en gedroogde paddenstoelen in de tomatensaus voor extra hartigheid en diepgang. Het enige was wel dat ik aan het einde van het recept twee eieren overhield die door de bechamelsaus moesten. Dat stukje tekst is denk ik weggevallen.

Ik maakte ook de Turkse bruidssoep met rode linzen en bulgur, heel erg lekker, door de bulgur is zo’n voedzame soep dat je er eigenlijk geen brood meer naast hoeft te serveren en een warme salade met bimi, paprika en dille. Hiervoor gebruikte ik gewone broccoli en dat kon prima. Eenvoudig maar lekker. Alle gerechten ga ik in de nabije toekomst zeker nog eens maken.

Rijpe vijgen
Yasmin Khan
Rose Stories
€29,99